Other Translations: Deutsch , English , Italiano , ру́сский язы́к
From:
Majjhima Nikāya 47 Budini govori srednje dužine 47
Vīmaṁsakasutta Tragalac
Evaṁ me sutaṁ—Ovako sam čuo.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Jednom je Blaženi boravio kraj Sāvatthīja, u Đetinom gaju, u manastiru koji je podigao Anāthapiṇḍika.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi: Tu se on ovako obrati monasima:
“bhikkhavo”ti. „Monasi.”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. „Da, poštovani gospodine”, odgovoriše oni.
Bhagavā etadavoca: A Blaženi ovako nastavi:
“vīmaṁsakena, bhikkhave, bhikkhunā parassa cetopariyāyaṁ ajānantena tathāgate samannesanā kātabbā ‘sammāsambuddho vā no vā’ iti viññāṇāyā”ti. „Monasi, monah koji je tragalac, a ne zna kako da pronikne u tuđ um, treba dobro da osmotri Tathāgatu, kako bi otkrio je li potpuno probuđen ili nije.”
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā, bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā; sādhu vata, bhante, bhagavantaṁyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho; bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti. „Učenje koje sledimo ima čvrst oslonac u Blaženom, vođeno je Blaženim, ima Blaženog kao svoje utočište. Bilo bi dobro ako bi Blaženi objasnio značenje ovih reči. Pošto ga saslušaju, monasi će to zapamtiti.”
“Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti. „Onda, monasi, slušajte i dobro zapamtite šta ću vam reći.”
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. „Da, poštovani gospodine”, odgovoriše monasi.
Bhagavā etadavoca: A Blaženi ovako nastavi:
“Vīmaṁsakena, bhikkhave, bhikkhunā parassa cetopariyāyaṁ ajānantena dvīsu dhammesu tathāgato samannesitabbo cakkhusotaviññeyyesu dhammesu: „Monasi, monah koji je tragalac, a ne zna kako da pronikne u tuđ um, treba dobro da osmotri Tathāgatu u vezi sa dve vrste stanja: stanja dostupna oku i ona dostupna uhu, i to ovako:
‘ye saṅkiliṭṭhā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti? 'Ima li ili nema u Tathāgati bilo kakvih nečistih stanja dostupnih oku ili onih dostupnih uhu?'
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti: I dok tako istražuje, zaključuje:
‘ye saṅkiliṭṭhā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti. 'U Tathāgati nema nečistih stanja dostupnih oku niti onih dostupnih uhu.'
Yato naṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
‘ye saṅkiliṭṭhā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti, tato naṁ uttariṁ samannesati: Kada to zaključi, dalje istražuje ovako:
‘ye vītimissā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti? 'Ima li ili nema u Tathāgati bilo kakvih pomešanih stanja dostupnih oku ili onih dostupnih uhu?'
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti: I dok tako istražuje, zaključuje:
‘ye vītimissā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti. 'U Tathāgati nema pomešanih stanja dostupnih oku, niti onih dostupnih uhu.'
Yato naṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
‘ye vītimissā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti, tato naṁ uttariṁ samannesati: Kada to zaključi, dalje istražuje ovako:
‘ye vodātā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti? 'Ima li ili ne u Tathāgati bilo kakvih čistih stanja dostupnih oku ili onih dostupnih uhu?'
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti: I dok tako istražuje, zaključuje:
‘ye vodātā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti te tathāgatassā’ti. 'U Tathāgati su vidljiva čista stanja dostupna oku i ona dostupna uhu.'
Yato naṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
‘ye vodātā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti te tathāgatassā’ti, tato naṁ uttariṁ samannesati: Kada to zaključi, dalje istražuje ovako:
‘dīgharattaṁ samāpanno ayamāyasmā imaṁ kusalaṁ dhammaṁ, udāhu ittarasamāpanno’ti? 'Je li poštovani svoje dobro stanje postigao pre mnogo vremena ili ga je dostigao nedavno?'
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti: I dok tako istražuje, zaključuje:
‘dīgharattaṁ samāpanno ayamāyasmā imaṁ kusalaṁ dhammaṁ, nāyamāyasmā ittarasamāpanno’ti. 'Poštovani je svoje dobro stanje postigao pre mnogo vremena, nije ga postigao nedavno.'
Yato naṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
‘dīgharattaṁ samāpanno ayamāyasmā imaṁ kusalaṁ dhammaṁ, nāyamāyasmā ittarasamāpanno’ti, tato naṁ uttariṁ samannesati: Kada to zaključi, dalje istražuje ovako:
‘ñattajjhāpanno ayamāyasmā bhikkhu yasappatto, saṁvijjantassa idhekacce ādīnavā’ti? 'Je li poštovani došao na dobar glas i stekao ugled, tako da se opasnosti (vezane za dobar glas i ugled) mogu uočiti u njemu?'
Na tāva, bhikkhave, bhikkhuno idhekacce ādīnavā saṁvijjanti yāva na ñattajjhāpanno hoti yasappatto. Jer, monasi, sve dok monah nije došao na dobar glas i nije stekao ugled, opasnosti (vezane za dobar glas i ugled) ne mogu se uočiti u njemu;
Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhu ñattajjhāpanno hoti yasappatto, athassa idhekacce ādīnavā saṁvijjanti. kad dođe na dobar glas i stekne ugled, takve se opasnosti mogu u njemu uočiti.
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti: I dok tako istražuje, zaključuje:
‘ñattajjhāpanno ayamāyasmā bhikkhu yasappatto, nāssa idhekacce ādīnavā saṁvijjantī’ti. 'Poštovani je došao na dobar glas i stekao ugled, ali opasnosti (vezane za dobar glas i ugled) ne mogu se uočiti u njemu.'
Yato naṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
‘ñattajjhāpanno ayamāyasmā bhikkhu yasappatto, nāssa idhekacce ādīnavā saṁvijjantī’ti, tato naṁ uttariṁ samannesati: Kada to zaključi, dalje istražuje ovako:
‘abhayūparato ayamāyasmā, nāyamāyasmā bhayūparato; 'Je li ovaj poštovani obuzdan bez straha, a ne zbog straha;
vītarāgattā kāme na sevati khayā rāgassā’ti? izbegava li uživanje u zadovoljstvima čula zato što u njemu nema strasti, zato što je strast iskorenio?'
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti: I dok tako istražuje, zaključuje:
‘abhayūparato ayamāyasmā, nāyamāyasmā bhayūparato; 'Ovaj poštovani je obuzdan bez straha, a ne zbog straha;
vītarāgattā kāme na sevati khayā rāgassā’ti. izbegava uživanje u zadovoljstvima čula zato što u njemu nema strasti, zato što je strast iskorenio.'
Tañce, bhikkhave, bhikkhuṁ pare evaṁ puccheyyuṁ: Ako bi, monasi, drugi upitali takvog monaha:
‘ke panāyasmato ākārā, ke anvayā, yenāyasmā evaṁ vadesi—'Poštovani, koji su razlozi i koji dokazi kad o tom poštovanom ovako kažete:
abhayūparato ayamāyasmā, nāyamāyasmā bhayūparato; „Ovaj poštovani obuzdan je bez straha, a ne zbog straha;
vītarāgattā kāme na sevati khayā rāgassā’ti. izbegava uživanje u zadovoljstvima čula zato što u njemu nema strasti, zato što je strast iskorenio?”
Sammā byākaramāno, bhikkhave, bhikkhu evaṁ byākareyya: –ako želi da na pravi način odgovori, onda bi taj monah ovako odgovorio:
‘tathā hi pana ayamāyasmā saṅghe vā viharanto eko vā viharanto, ye ca tattha sugatā ye ca tattha duggatā, ye ca tattha gaṇamanusāsanti, ye ca idhekacce āmisesu sandissanti, ye ca idhekacce āmisena anupalittā, nāyamāyasmā taṁ tena avajānāti. 'Bilo da poštovani boravi unutar sanghe ili sam, dok se neki dobro ponašaju, drugi se loše ponašaju, treći podučavaju grupu, neke privlače materijalna dobra, a neki su neukaljani materijalnim dobrima, ipak taj poštovani ne prezire bilo koga zbog toga.'
Sammukhā kho pana metaṁ bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—Iz usta Blaženog sam čuo i naučio ovo:
abhayūparatohamasmi, nāhamasmi bhayūparato, vītarāgattā kāme na sevāmi khayā rāgassā’ti. 'Obuzdan sam bez straha, a ne zbog straha; izbegavam uživanje u zadovoljstvima čula zato što u meni nema strasti, zato što sam strast iskorenio.'
Tatra, bhikkhave, tathāgatova uttariṁ paṭipucchitabbo: Tathāgatu, monasi, treba pitati dalje ovako:
‘ye saṅkiliṭṭhā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti? 'Ima li ili nema u Tathāgati bilo kakvih nečistih stanja dostupnih oku ili onih dostupnih uhu?'
Byākaramāno, bhikkhave, tathāgato evaṁ byākareyya: A Tathāgata bi odgovorio ovako:
‘ye saṅkiliṭṭhā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti. 'U Tathāgati nema nečistih stanja dostupnih oku niti onih dostupnih uhu.'
‘Ye vītimissā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti? Ako je upitan: 'Ima li ili nema u Tathāgati bilo kakvih pomešanih stanja dostupnih oku ili onih dostupnih uhu?',
Byākaramāno, bhikkhave, tathāgato evaṁ byākareyya: Tathāgata bi odgovorio ovako:
‘ye vītimissā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti. 'U Tathāgati nema pomešanih stanja dostupnih oku niti onih dostupnih uhu.'
‘Ye vodātā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti? Ako je upitan: 'Ima li ili nema u Tathāgati bilo kakvih čistih stanja dostupnih oku ili onih dostupnih uhu?',
Byākaramāno, bhikkhave, tathāgato evaṁ byākareyya: Tathāgata bi odgovorio ovako:
‘ye vodātā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti te tathāgatassa; 'U Tathāgati su vidljiva čista stanja dostupna oku i ona dostupna uhu.
etaṁ pathohamasmi, etaṁ gocaro, no ca tena tammayo’ti. Ona su moj put i moje područje, pa ipak ja se s njima ne poistovećujem.'
Evaṁvādiṁ kho, bhikkhave, satthāraṁ arahati sāvako upasaṅkamituṁ dhammassavanāya. Monasi, učenik treba da se približi učitelju koji ovako govori, kako bi čuo Dhammu.
Tassa satthā dhammaṁ deseti uttaruttariṁ paṇītapaṇītaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgaṁ. Učitelj ga podučava Dhammi, sa njenim sve višim nivoima, sa njenim sve suptilnijim nivoima, sa njenim tamnim i svetlim delovima.
Yathā yathā kho, bhikkhave, bhikkhuno satthā dhammaṁ deseti uttaruttariṁ paṇītapaṇītaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgaṁ tathā tathā so tasmiṁ dhamme abhiññāya idhekaccaṁ dhammaṁ dhammesu niṭṭhaṁ gacchati, satthari pasīdati: I kako učitelj podučava monaha na ovakav način, kroz neposredno znanje određenog učenja ovde, u ovoj Dhammi, monah izvodi zaključak o učenju.
‘sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā dhammo, suppaṭipanno saṅgho’ti. On stiče ovakvo poverenje u učitelja: 'Blaženi je potpuno probuđen, Dhammu je Blaženi dobro izložio i sangha je praktikuje na pravi način.'
Tañce, bhikkhave, bhikkhuṁ pare evaṁ puccheyyuṁ: Ako bi, monasi, drugi upitali takvog monaha:
‘ke panāyasmato ākārā, ke anvayā, yenāyasmā evaṁ vadesi—'Poštovani, koji su razlozi i koji dokazi kad o tom poštovanom ovako kažete:
sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā dhammo, suppaṭipanno saṅgho’ti? „Blaženi je potpuno probuđen, Dhammu je Blaženi dobro izložio i sangha je praktikuje na pravi način”?'
Sammā byākaramāno, bhikkhave, bhikkhu evaṁ byākareyya: –ako želi da na pravi način odgovori, taj monah bi ovako odgovorio:
‘idhāhaṁ, āvuso, yena bhagavā tenupasaṅkamiṁ dhammassavanāya. 'Približio sam se Blaženom kako bih čuo Dhammu.
Tassa me bhagavā dhammaṁ deseti uttaruttariṁ paṇītapaṇītaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgaṁ. Blaženi me je podučio Dhammi, sa njenim sve višim, sa njenim sve suptilnijim nivoima, sa njenim tamnim i svetlim delovima.
Yathā yathā me, āvuso, bhagavā dhammaṁ deseti uttaruttariṁ paṇītapaṇītaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgaṁ tathā tathāhaṁ tasmiṁ dhamme abhiññāya idhekaccaṁ dhammaṁ dhammesu niṭṭhamagamaṁ, satthari pasīdiṁ—I kako me je Blaženi podučavao na ovakav način, kroz neposredno znanje određenog učenja ovde, u ovoj Dhammi, izveo sam zaključak o učenju.
sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā, dhammo, suppaṭipanno saṅgho’ti. Stekao sam ovakvo poverenje u učitelja: 'Blaženi je potpuno probuđen, Dhammu je Blaženi dobro izložio i sangha je praktikuje na pravi način.'
Yassa kassaci, bhikkhave, imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi tathāgate saddhā niviṭṭhā hoti mūlajātā patiṭṭhitā, ayaṁ vuccati, bhikkhave, ākāravatī saddhā dassanamūlikā; Monasi, kad je nečija vera začeta, ima čvrst oslonac i počiva na Tathāgati zahvaljujući ovakvim razlozima, pojmovima i izrazima, za tu veru se kaže da je podržavaju dobri razlozi, ima čvrst oslonac u viđenju, stabilna je;
daḷhā asaṁhāriyā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ. ne može je pokolebati nijedan asketa, niti brahman, božanstvo ili Māra, Brahmā ili bilo ko drugi na ovome svetu.
Evaṁ kho, bhikkhave, tathāgate dhammasamannesanā hoti. To je, monasi, istraživanje Tathāgate u skladu sa Dhammom,
Evañca pana tathāgato dhammatāsusamanniṭṭho hotī”ti. tako je Tathāgata dobro istražen u skladu sa Dhammom.”
Idamavoca bhagavā. Tako reče Blaženi.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti. Zadovoljni, monasi se obradovaše rečima Blaženoga.
Vīmaṁsakasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.